کشت گوجه فرنگی در گلخانه
ساعت ۱:٥۸ ‎ب.ظ روز پنجشنبه ٢ اسفند ،۱۳۸٦  کلمات کلیدی:

بسم الله الرحمن الرحیم

 کشت گـــــــــوجــــــــــــه فــــــــــــــــــرنگی در گلـــــــــــــخانه ای

مشخصـــات گیاهشنــــــــاسی گوجـــــــــه فـــــــــــــرنگی

 گوجه فرنگی  از خانواده سولاناسه می باشد . گیاهی است چند ساله و علفی ولی  معمولا به صورت یک ساله کشت می گردد .دارای برگهای مرکب و ساقه علفی بوده و خصوصیات گل بدین شرح است .گلهای گوجه فرنگی بر روی نافه گرزن مانندی با درجات متغیر پیچیدگیهای متعدد ظاهر می شوند  قاعده گلها روی ساقه بطور سه درمیان در گره های برگی ظاهر می گردد . گلدهی به صورت دایره ای بوده و در هر روز یک یا دو گل باز می شود گلدهی در یک گل آذین معین قبل از اینکه در گل آذین قدیمی تر متوقف گردد ، شروع می شود . به این دلیل گلها و جوانه های گل تمامی مراحل باز شدن ، معمولا در یک شاخه وجود دارد . گل دوجنسه است و مادگی توسط لوله توپر که توسط پرچمها بداخل حفره مرکزی ریخته می شوند از آنجائیکه گل بحالت آویزان است دانه های گرده توسط نیروی ثـقل به دهانه لوله جائیکه کلاله قرار دارد می افتد .بنابر این خود گرده افشانی به صورت خود بخودی صورت میگرد 

 مشخصـات گلـــــخانـــه

 گلخانه عبارت از ساختمانی است که در آن گرما ، رطوبت ، نور و میزان گاز کربنیک قابل کنترل است . درون آن گیاهان را می توان در تمامی سال ، به ویژه در خارج از فصل ، پرورش داد .گلخانه از نظر شکل نیمه استوانه ای است و جهت آن شمالی و جنوبی می باشد . پوشش آن از پلاستیک UV که نسبت به اشعه ماوراء بنفش آفتاب مقاوم می باشد . پلاستیک های دارای 3تا 5 درصد UV بین 2 تا 5 سال قابل استفاده است . پلاستیک معمولی در مقابل اشعه ماوراء بنفش آفتاب مقاومت ندارد و زود کیفیت خود را از دست داده و پوسیده می شود  عرض پلاستیک برای پوشش گلخانه 8 متر است . پلاستیک ها یکی پس از دیگری روی کمان های اسکلت قرار می گیرند و دو طرف پلاستیک بعد از کشش کافی توسط بست های فلزی کاملا محکم می شوند . هر لایه پلاستیک حدود نیم متر روی لایه قبلی قرار می گیرند تا باد و باران در گلخانه نفوذ نکند . لایه های پلاستیک حدود نیم متر روی لایه قبلی قرار می گیرند که تا درزها در جهت موافق باد باشند . اسکلت گلخانه از لوله های گالوانیزه است که طول آن 60 متر و عرض 5/8 متر و ارتفاع 3 متر میباشد . و دارای دو دریچه می باشد برای تهویه هوای داخل گلخانه استـفاده می شود . 

  آماده سازی زمین برای کشت گوجه فرنگی

 زمین گوجه فرنگی را قبل از پوشانیدن گلخانه و بعد از برداشت محصول قبلی شخم عمیق می زنیم تا یک بستر مناسب برای کاشت و رشد گیاه فراهم شود ، آب و هوا بهتر نفوذ کند ، برای توسعه و نفوذ ریشه در خاک شرایط مناسب ایجاد شود ، زمینه رشد علفهای هرز را ازبین ببرد و بقایای گیاهی را زیر خاک کند .      کشت گوجه فرنگی در خاک های حاصلخیز با هوموس کافی برای افزایش عملکرد محصول خیلی موثر است . در خاکهای خیلی سنگین و یا خیلی سبک و خاکهای شور و قلیایی نباید گوجه فرنگی کاشت چون میزان محصول پایین می آید . بعد از پوشش گلخانه زمین را که از قبل شخم زده بودیم به وسیله روتیواتور کلوخ ها را خوب نرم می کنیم تا برای ضد عفونی آماده باشد . قبل از اینکه ضد عفونی خاک گلخانه را شروع بکنیم کلیه درزها و شکافهایی که در اطراف موجود است را می بندیم . ضدعفونی خاک در گلخانه هایی که هر ساله مورد استفاده قرار می گیرد یک امری ضروری است چون اگر خاک ضد عفونی نشود آلودگی های قارچی و باکتریایی که از کشت قبل بجا مانده اند مشکلات زیادی را بوجود می آورند .سم مورد استفاده برای ضدعفونی خاک متام سدیم است . متام سدیم سم بسیار قوی است که می تواند انواع نماتد ها ، قارچها ، لارو حشرات و علفهای هرز را کنترل کند . احتیاطات لازم در مصرف سم متام سدیم :

۱-   هنگام سمپاشی از ماسک و دستکش در گلخانه باید استفاده شود .۲-   در زمان سمپاشی هیچ گونه گیاهی در حال رشد داخل گلخانه نباشد .۳-    تایک متری کانال های ابیاری سمپاشی انجام نشود . ۴-    برای جلوگیری از آلودگی مجدد خاک ادوات کشاورزی را قبل از مصرف ضدعفونی کرد .   در زمان محلول پاشی خاک باید دارای رطوبتی معادل یا کمتر از نقطه اشباع داشته باشد ، برای خاکهای رسی نفوذ پذیری اهمیت بیشتری نسبت به خاک رسی و شنی دارد ، زیرا رطوبت در خلل و فرج خاکهای سنگین باقی مانده و اجازه نفوذ گاز را برای ضدعفونی کامل عمق خاک نمی دهد . همچنین درجه حرارت نیز در هنگام ضدعفونی خاک بین ۱۰-۲۵ درجه سانتیگراد باشد  چون اگر حرارت کم باشد گاز متصاعد نمی شود و در درجه حرارت بالا گاز سریعا عمل می کند و در داخل باقی می ماند . بعد از ضد عفونی به مدت 2- 1 هفته درب گلخانه و دریچه ها را باز نمی کنیم تا اینکه گاز کاملا در خاک نفوذ کند مدت زمانی که سم می تواند در کشت گلخانه اثر منفی بگذارد 4 – 3 هفته است .در این مدت خزانه کشت بذر گوجه فرنگی را آماده می کنیم

 آماده سازی خزانه کشت بذر گوجه فرنگی

 برای کشت بذر گوجه فرنگی در خزانه ۲ قسمت خاک باغچه سرند شده ،۱ قسمت کود حیوان ،  قسمت پوشال برنج را آماده و ضدعفونی می کنیم . در زمان کاشت برای اینکه مطمئن شویم اثر سم از بین رفته یا نه ، بذر شاهی را در دو گلدان که یک گلدان خاک ضدغفونی شده و گلدان دیگری خاک باغچه به عنوان شاهد می کاریم بعد از 3 روز اگر هر دو گلدان جواب مثبت دادند بذر کاری را شروع می کنیم . بذر گوجه فرنگی را قبل از کاشت به مدت 5 – 4 روز خیس نگه می داریم بعد از جوانه دارشدن می کاریم .گلدانهای کاشت باید حتما زهکش قوی و خوب داشته باشد بنابر این ته تمام گلدانها را بوسیله سیم نوک تیز سوراخ می کنیم ، و در زمانی که می خواهیم خاک به داخل گلدانها بریزیم یک پلاستیک 12 × 2 سانتی متر که وسط آن هم سوراخ است را داخل گلدان می گذاریم و بعد خاک را روی آن می ریزیم  .  پس از آنکه تمام گلدانها از خاک پر شدند بذر ها را می کاریم و یک لایه نازک از خاک آماده شده روی بذر میریزیم و بلافاصله آبیاری می کنیم و دریچه شاسی را می بندیم تا گرمای داخل شاسی حفظ شود در این مدت مراقبت های لازم آبیاری ، وجین و . . . . بعمل آید

. آماده سازی گلخانه برای کاشت نشاء گوجه فرنگی

 بعد از اینکه اثر سم از بین رفت به وسیله روتیواتور خاک را بهم می زنیم تا تمامی گاز هایی که داخل خاک هستند بیرون بیایند . مسیر پشته ها و راهروها را به وسیله متر و پیکه مشخص می کنیم ، عرض پشته ها را 50 سانتی متر و عرض راهروها را 90 سانتی متر درنظر گرفتیم و با کشیدن ریسمان کار پشته ها و راهرو ها مشخص می شوند و با بیل خاک از دو طرف راهرو برروی پشته میریزیم و بعد با شن کش روی پشته را تسطیح می کنیم . بوته گوجه فرنگی گلخانه ای به دلیل اینکه حالت رونده دارد باید آنها را به وسیله نخ از سف آویزان کرد . ابتدا سم هایی به طول 15 – 10 سانتی متر برش می دهیم و یک طرف سیم را قلاب مانند درست می کنیم و به سیم های طولی سقف نصب می شوند و طرف دیگر آن به صورت چنگه است که نخ های اضافی را دور آن می پیچانیم که کار قرقره را انجام می دهند . نخ ها را در دسته های 50 تایی بطور مساوی به طول 5/2 متر برش می دهیم و بعد آنها را به دور سیم می پیچانیم و قرقره های آماده را به سیم های طولی سقف گلخانه نصب می کنیم  بطویکه نخ به زمین بخورد ، فاصله بین دو قرقره را به اندازه فاصله کاشت نهال در نظر می گیریم .          نصب سیـــــــستم آبیـــــــــــــاری قطــــــــره ای

 یکی از روش های آبیاری در گلخانه سیستم قطره ای است که قبل از نشاء گوجه فرنگی در روی بسترها نصب گردند . لوله اصلی که به پمپ وصل شده است را از کنار گلخانه تا وسط می کشیم و بعد بوسیله زانو لوله اصلی ، گلخانه را به دو قسمت تقسیم می کند و لوله های فرعی را به لوله های اصلی نصب می کنیم و در روی پشته ها قرار می دهیم . مزایای آبیاری قطره ای :۱-    در آبیاری قطره ای صرفه جویی در میزان آب بیشتر است .۲-    در آبیاری قطره ای می توان همزمان با آبیاری ، عملیات داشت و برداشت را انجام داد ۳-    فرسایش یا شسته شدن خاک وجود ندارد ۴-    کود شیمیایی قابل حل و همچنین سموم را می توان به همراه آب آبیاری به گیاه داد .5-    علف های هرز کمتری در این سیستم  در سطح زمین رشد می کند . بعد از اینکه تمام لوله های فرعی را به لوله های اصلی نصب کردیم محل نصب شده را به وسیله تیوب محکم می کنیم تا آب از آن قسمت نشت نکند . لوله های فرعی که در روی پشته قرار گرفته اند باید کشیده و صاف قرار گیرند برای این کار در انتهای پشته یک پیکه در زمین می کوبیم و لوله را به آن به حالت کشیده محکم می کنیم .  کاشــــت نشــــاء گــــــــوجه فــــــــرنگی قبل از اینکه نشاء گوجه فرنگی را شروع کنیم محل کاشت نشاء را بوسیله ابیاری قطره ای آبیاری می کنیم . ابتدا محل کاشت را بوسیله بیلچه چاله های  به فاصله 30 – 20 سانتی متر حفر می کنیم  بعد نشاء را طوری از گلدان بیرون می آوریم که از دو طرف پلاستیک که در داخل گلدان است به طرف بیرون می کشیم و در کف دست قرار می دهیم و پلاستیک را به آرامی برمی داریم و نشاء را بدون اینکه خاک آن بهم بخورد در چاله ای که حفر شده است می کاریم و اطراف آن را با خاک پر می کنیم .   مــراقبــــت از بـــــوته های کشــــــــت شده در گلــــــــخانه پس از اینکه نشاء ها کاملا گرفتند برای مبارزه با حلزون و کرمهای ریشه خوار طعمه مسموم درست می کنیم .برای تهیه طعمه مسموم 5 کیلو سبوس  گندم را خیس می کنیم  ، بعد 150 گرم سم سوین را روی سبوس خیس شده می ریریزیم و خوب بهم می زنیم .طعمه درست شده را به اطراف بوته و همچنین به کنارهای گلخانه که حلزون از بیرون وارد می شوند  می ریزیم .چون بوته های گوجه فرنگی رشد عمودی دارند باید بعداز اینکه ارتفاع بوته به 30 – 20 سانتی متر رسیدند به نخ های آویزان شده ازسقف می بندیم ، و شاخه های فرعی را هرس می کنیم تا بوته گوجه فرنگی بصورت تک شاخه رشد کند اگر شاخه های فرعی را هرس نکنیم شاخه ها داخل هم می روند و نور کافی به گیاه نمی رسد و همچنین گل انگیزی در آن کمتر می شود .   پس زا اینکه بوته ها به ارتفاع 60 – 50 سانتی متر رسیدند پای بوته ها را خاک می دهیم تا ریشه های بیشتری بدهد و مواد غذایی بیشتری را از خاک جذب کنند . زمانی که گیاه شروع به گلدهی کردند بوسیله کود میکرو تغذیه می کنیم . نوع کود مورد استفاده کود فلورال می باشد که بوسیله آبیاری قطره ای به پای بوته ها می رسد . قبل از ریختن کود به منبع کود ، شیر آب سیستم را به مدت نیم ساعت باز نگه می داریم تا آب به تمام قطره چکان ها برسد و قطره چکانها را باز بینی می کنیم اگر بسته باشد باز می کنیم .کود را طبق دستور داده شده داخل منبع می ریزیم و خوب به هم می زنیم تا کاملا حل شود . بعد درب منبع را می بندیم  و شیر بالا را باز می کنیم و شیر قسمت پایین را می بندیم بدین ترتیب کود به پای تمام بوته ها می رسد .  آفات و بیماریهایی گوجه فرنگی   بیماریهای مهم گوجه فرنگی عبارتند از :·        لکه موجی گوجه فرنگی ·        مرگ گیاهچه ( ریزوکتونیوز گوجه فرنگی ) ·        فوزاریوم ·        سوختگی شاخ و برگ گوجه فرنگی ·        پوسیدگی گلگاه گوجه فرنگی ·        آفتاب سوختگی آفات مهم گوجه فرنگی :از آفات مهم گوجه فرنگی می توان به کرمهای خانواده اسفنجیده اشاره نمود که از میوه های گوجه فرنگی تغذیه نموده و اگر کنترل صورت نگیرد خسارات فراوانی به گیاه وارد می آید . کرم هلیوتیس یکی دیگر از آفات گوجه فرنگی است که از ساقه تغذیه نموده و سپس وارد میوه می شود . سمپاشی با کارباریل برای هر دو نوع مفید بوده و موجب کاهش و نهایتا از بین رفتن افات می گردد .  برداشت گوجه فرنگی طریقه شناخت رسیدن گوجه فرنگی عامل مهمی در برداشت میوه است . اگر موادی که اطراف بذر را احاطه نموده ژله ای شده و با لبه چاقو بتوان آنرا از بذر جدا کرد در اینصورت میوه رسیده است اصطلاحات مختلفی در مورد گوجه فرنگی وجود دارد .1-    میوه نارس : زمانی است که بذر کاملا رشد کرده و مواد ژله مانندی در اطراف بذر بوجود آمده باشند .2-    میوه سبز رسیده : میوه کاملا رشد یافته که یک حلقه قهوه ای رنگ در محل اتصال ساقه پس از حذف کاسه گل بوجود می آید .3-    میوه رنگ اندازی شده : حدود یک چهارم سطح در گلگاه رنگی می شود .4-    رسیده سفت : میوه تقریبا بطور کلی قرمز یا صورتی است لیکن گوشت میوه سفت است .5-    رسیده : میوه کاملا رنگی و نرم است .            

   منابع مورد استفاده 1-    بیدریغ سیروس – کشت گلخانه ای  خیار ، گوجه فرنگی و توت فرنگی2-    شیبانی بیژن و. . . . اصول باغبانی 3-    جزوه کنترل علفهای هرز ، آفات و بیماریها – کارودانش4-    کتاب آب وخاک – سال سوم زراعی و باغی


مالچ فیلم در زراعت پنبه
ساعت ۱۱:۱۸ ‎ق.ظ روز پنجشنبه ٢٥ بهمن ،۱۳۸٦  کلمات کلیدی:

مالچ فیلم چیست ؟
به طورکلی ملچ به موادی اطلاق می شود که با پخش آن در سطح مزرعه رطوبت موجود در خاک حفظ شده و از این طریق نیاز آبی گیاه تقلیل می یابد . فواید دیگری نیز در آن است از جمله افزایش حرارت خاک - رشد نکردن علف های هرز - مبارزه با خسارت برخی از قارچ های خاکزی و غیره به عبارت دیگر مالچ در واقع نوعی پوشش است بر سطح خاک مزرعه که با هدف یا اهداف مشخصی صورت می گیرد . از انواع مالچها می توان کاه و کلش - مواد نفتی - پلاستیک به رنگ های مختلف و ... را انم برد . مالچی که در زراعت پنبه نوصیه می شود ورقه پلاستیکی نازک و شفافی به عرض ۶۰ سانتی متر است که روی خطوط کشت قرار داده می شود .
زمان کشیدن و برداشتن پلاستیک
زمان کشت در صورت بهره گیری از پلاستیک می تواند ۳۰ تا ۴۵ روز زودتر از تاریخ مناسب کشت هر منطقه صورت گیرد . به طور مثال در استان مرکزی در اواخر اسفند ماه تهیه و کشت در هفته اول فروردین صورت می گیرد . پش از رسیدن درجه حرارت محیط به حدود ۲۵ درجه پلاستیک ها از روی خطوط کشت برداشته می شوند .
روش اجرای دستی
استفاده از مالچ فیلم تنها در زراعت هایی مسیر است که کشت به صورت خطی با فارویی صورت می گیرد . بنابر این پس از اجرای عملیات تهیه زمین توزیع کود و غلف کش - خطوط کشت با خط زن یا فاروئر ایجاد می شود و عمل کشت صورت می پذیرد سپس پلاستیک مخصوص روی خطوط کشیده می شود و دو طرف آن را با خاک می پوشانند تا در اثر باد و یا عوامل دیگر پلاستیک سوراخهایی برای عبور هوا روی آن و روی چال کشت ایجاد می نمایند تا بوته های سبز شده از آن خارج شوند و در اثر تماس با سطح پلاستیک برگ ها دچار سوختگی نشوند . همچنین جریان هوای درون پلاستیک مانع از کنده شدن پلاستیک در اثر باد می شود . پس از سبز شدن بوته ها باید یکبار خطوط کشت را بررسی کرد تا بوته هایی که زیر پلاستیک باقی مانده اند قبل از تماس با سطح پلاستیک از آن خارج شوند
روش اجرای ماشینی
غلطک حاوی نوار پلاستیک مخصوص به دنبال ردیفکار بسشته می شود و همزمان با کشا بذر نوار پلاستیک با عرض ۶۰ سانتیمتر پس از ایجاد سوراج های تهویه روی خطوط کشت کشیده می شود و دو بیلچه که در دو طرف پشته قرار گرفته اند لبه های جانبی پلاستیک را با خاک می پوشانند و مزرعه آماده آبیاری نشتی می شود . در این روش نیز بررس خطوط کشت پس از سبز شدن بوته ها برای خارج شدن کلیه بوته های سبز شده از پلاستیک ضروری است .
 مزایای استفاد از مالچ فیلم در زراعت پنبه
بر اساس نتایج حاصل از بررسی های انجام شده در مناطق پنبه کاری مزایای استفاده از مالچ فیلم در زراعت پنبه به شرح زیر است .
۱- سبز خوب و سریع
۲- حفظ و نگهداری از خسارت تریپش
۳- حداقل ۵/۱ تا دو بار صرفه جویی در تعداد آبیاری
۴- صرفه جویی حداقل یک بار سمپاشی علیه تریپس
۵- افزایش محصول به میزان ۲۵ درصد تا پایان مهر ماه
۶- زودرسی را به میزان دو برابر افزایش می دهد .
۷- کوتاه شدن طول دوره رشد تا مرحله گلدهی به مقدار ۱۰ تا ۱۵ درصد
۸- افزایش کیفیت تکنولوژی الیاف و کیفیت دانه از نظر میزان درصد روغن و وزن صد دانه


منبع : نشریه ترویجی جهاد کشاورزی


 
ساعت ۱٠:٢٦ ‎ق.ظ روز پنجشنبه ٢٥ بهمن ،۱۳۸٦  کلمات کلیدی:

 

گروه آموزشی کشاورزی استان گلستان

مدیر اجرایی : حسین زارع

اعضای گروه : ۱- رضا رنجبر ۲ - یحیی صابری  ۳ ـ عبدالرحمن نظری